Projecten

Provinciale biodiversiteitsprojecten

Natuur- en landschapszorg

Verbindingen voor de eikelmuis in Heers

Naar aanleiding van recente waarnemingen van de zeldzame eikelmuis in Mettekoven heeft de gemeente Heers het initiatief genomen om een biodiversiteitsproject uit te werken met Natuurpunt als partner en het Regionaal Landschap Haspengouw en Voeren in een coördinerende rol. Het project is mogelijk gemaakt dankzij de financiële steun van de provincie Limburg.
In tegenstelling tot wat de naam laat vermoeden, is de eikelmuis (Eliomys quercinus) allesbehalve een gewone muis. Ze behoort tot de kleine familie van de slaapmuizen die de koude wintermaanden al slapend doorbrengen. De eikelmuis heeft een kop-romplengte van 10-17 cm en is daarmee zo groot als een mol. Het zwarte oogmasker en de lange pluimstaart zijn met voorsprong de meest typische kenmerken.


Het ideale leefgebied omvat open bosjes met veel struiken en hoogstamboomgaarden omzoomd door hagen en houtkanten. Als cultuurvolgers voelen eikelmuizen zich ook thuis in rommelige tuinen, stallen en schuren. Op het menu staat vooral dierlijk voedsel zoals insecten en slakken, aangevuld met noten en (bos)vruchten. Vandaar ook hun bijnaam ‘fruitratje’.
Op Europees vlak gaat het niet zo goed met dit nachtactief zoogdiertje, voornamelijk door het verdwijnen van het kleinschalige cultuurlandschap van weleer. Om de kwetsbare soort in de omgeving van Mettekoven meer kansen te bieden, is geopteerd om het natuurgebied de Knoppel en het noordelijk gelegen wachtbekken ‘eikelmuisvriendelijk’ in te richten met jonge fruitaanplant, dicht struweel en bijkomende nestkasten. De bestaande natuurrijke verbinding tussen de twee gebieden is eigendom van het Agentschap Natuur en Bos. Langsheen deze ruigtestrook zijn tal van losse takkenrillen voorzien om de migratie te bevorderen.
De aanwezigheid van eikelmuizen is moeilijk vast te stellen. Detectie bij nestkastcontrole komt slechts sporadisch voor. Een efficiëntere onderzoeksmethode blijkt het gebruik van sporentunnels. Dit zijn buizenconstructies voorzien van een inktsubstantie op basis van plantaardige ingrediënten. Op vrijdag 6 september zullen leerlingen van de scholen Kers & Pit en De Bilter zich toeleggen op het maken én het plaatsen van zulke sporentunnels. Op vrijdag 13 september worden de buizen door dezelfde leerlingen gecontroleerd op sporen van de eikelmuis.


Wil je ook nader kennismaken met het leefgebied van het fruitratje? Op zaterdag 14 september ben je van harte welkom op het pleintje van Mettekoven voor een publieksevenement. Afspraak om 15u voor het persmoment met receptie. Doorlopend is er een schminkstand voor kinderen. Om 16u30 en om 17u30 kan je mee op stap met een gids van Natuurpunt. Je hebt telkens de keuze tussen twee verschillende wandeltrajecten.

Meer info: davy.huygen@rlhv.be

 

Kamsalamander

In het grensgebied tussen de gemeenten Alken, Hasselt, Kortessem en Wellen ligt één van de laatste Haspengouwse bolwerken van de kamsalamander. De voorbije decennia is de soort sterk achteruitgegaan. Daarom staat de kamsalamander op de Rode Lijst van de amfibieën en reptielen in Vlaanderen.


Het projectgebied bestaat vooral uit landbouwgronden, graslanden, bossen en woningen, allen in private eigendom.  Uit een grondige inventarisatie in 2017-2018 blijkt dat de kamsalamander zich nog kan handhaven in twee brongebieden. Om de toekomst voor de kamsalamander te verzekeren streven we naar een stevige, stabiele bronpopulatie en verschillende structuurverbindingen naar verder gelegen geïsoleerde satellietpopulaties. Door achterstallig beheer van bestaande poelen, de aanleg van bijkomende poelen en de realisatie van structuurverbindingen (zoals hagen en houtkanten) op strategische plaatsen, willen we een sterke metapopulatie uitbouwen. We zullen bovendien de omwonenden en de scholen uit Alken betrekken via een fietstocht en terreinexcursie om zo de genomen maatregelen en realisaties te tonen.

Meer info: joke.rymen@rlhv.be


 

Partners
  • Prov. Limb met steun van